Wzgórze Wawelskie

Położone przy skrzyżowaniu ważnych dróg handlowych, otoczone ze wszech stron Wisłą, jej dopływami i moczarami, staje się wzgórze Wawelskie macierzystym ośrodkiem, z którego wyrośnie potężne miasto. Początkowo wznosi się tu gród na terenie niedostępnym z natury i wzmocnionym jeszcze pod względem warowności ręką kilku pokoleń. Powstaje tu wielki warsztat pracy państwowej, politycznej, wojskowej i gospodarczej, w której wykuwa się nie tylko konstrukcja i forma stolicy państwa, ale rodzi się i dojrzewa rzecz stokroć większa — Polska cała. Szereg już pokoleń pracuje nad wzniesieniem na wzgórzu zabudowań siedziby królów, biskupów i ich najbliższych współpracowników, gdy wreszcie przychodzi okres panowania najpotężniejszych twórców tego ośrodka pracy państwowej, jakimi byli Łokietek, Kazimierz Wielki, Jagiełło i jego następcy. Podobnie jak potężne gniazdo władzy polityczno-militarnej na południowym zachodzie Francji — Carcassonne-Cite — dało początek budowie miasta bardziej nowoczesnego Carcassonne Ville Basse, tak samo Wawel spowodował powstanie Krakowa. Gdy czynniki warunków przyrodzonych i ogólnych potrzeb państwowo-gospodarczych oraz czynnik warowności znalazły swój pełny wyraz w organizacji i w budowie twierdzy Wawelu, wtedy pozostałe czynniki zdziałały powstanie i doskonały rozwój wielkiego miasta u stóp twierdzy położonego — Krakowa. Analogia tych dwóch założeń, stojących jak strażnice na przeciwległych krańcach Ówczesnego Świata kultury łacińskiej i chrześcijańskiej, jest zupełna w konstrukcji, a pod wieloma względami również w formie. W obu wypadkach widzimy niemal niezdobyty gród — siedzibę panujących — na wzgórzu i później rozrastające się na bardziej nowoczesnych zasadach miasto o planie szachownicowym, na równinie. W pierwszej połowie XIII wieku istniejące tu osiedle rolnicze i rybackie zostaje zniszczone i spalone przez Tatarów. W r. 1257 Bolesław Wstydliwy nadaje przywilej lokacyjny, na podstawie którego rozpoczyna się nowy okres w istnieniu Krakowa. Na szeroką miarę zakrojony plan szachownicowy, dostosowany do istniejącego traktu (ul. Grodzka—Brama Sławkowska) i dawniej już wzniesionych kościołów św. Wojciecha i N. Marii Panny, tworzy zasadniczy szkielet urbanistyczny, na którym poprzez siedem wieków rozwija się i rozkwita miasto. Linia tego traktu, odpowiadająca ulicy Grodzkiej i jej teoretycznemu przedłużeniu do bramy Sławkowskiej, stanowi odwieczny trakt, idący od stóp Wawelu na północ ku Wielkopolsce i na północo-wschód ku Mazowszu. Miasto zostaje zaprojektowane na terenie, jak na warunki średniowiecza, bardzo obszernym, bo mierzącym około 700 X 800 metrów. Rynek również o wielkich wymiarach, około 200 X 200 metrów, tworzy klasyczną formę kwadratu, z wybiegającymi z każdego jego boku trzema ulicami. Z nich jedna tylko w południowo-wschodnim narożniku nie została przeprowadzona. Miasto sięga na południe do zabudowań klasztornych Franciszkanów i Dominikanów i objęte jest pierścieniem podwójnych murów obronnych z 45 basztami, tworzących czworobok o zaokrąglonych narożnikach. Przy wschodniej linii murów na niewielkim pagórku wznosi sie obronna siedziba możnego i wpływowego wójta krakowskiego, tzw. Gródek. [patrz też: torbiel pilonidalna, zespół kociego krzyku, tahitian noni ]

Tags: , ,

Comments are closed.

Powiązane tematy z artykułem: tahitian noni torbiel pilonidalna zespół kociego krzyku

Bazylika – co to jest ?
Bazylika - jest to honorowy tytuł, ktory nadawany jest badz przez papieża lub tez na drodze prawa zwyczajowego. Tytul ten otrzymują kościoły ktore wsrod innych tego typu obiektow wyróżniają się ponadstandartowa wartością zabytkową lub tez liturgiczną,badz pielgrzymkową oraz duszpasterską.
Polecamy również:
Przeczytaj też:
Ogólny układ terenów miejskich

Zrozumiale dążenie do rozwiązań idealnych, wzorowanych na najbogatszych i najdoskonalszych przykładach świata całego, osiąganie jak gdyby w zawodach sportowych wyczynów szczytowych, popisywanie się olśniewającym czynem indywidualnym może zahamować w sposób najbardziej szkodliwy całość rozwoju urbanistycznego. Tylko głębokie poczucie harmonii różnych potrzeb miasta, zrozumienie dalekich perspektyw przyszłego rozwoju i jego znacznie szerszych niż w chwili obecnej […]

Plan miasta

Wpływ czynnika kompozycji urbanistycznej tworzy z tysiąca zagadnień, tkwiących w budowie każdego organizmu miejskiego, zespół organiczny i konstrukcyjny. Nadaje mu racjonalną formę przez to tak głębokie i nieprzemijające wartości, że plan raz wytrzymuje liczne i ciężkie próby życia, trwające nieraz wieki jednocześnie wychodzi niemal nienaruszony z nacisku różnych wymagań, wypływających z działania pięciu zasadniczych czynników […]

Miasto antyczne

Nowe prądy i metody polityki państwowej, nowe potrzeby społeczne, nowe wynalazki i poglądy militarne mogą ją zrodzić równie dobrze, jak artystyczna dążność do stworzenia wielkiej formy architektonicznej, lub też potrzeba ujawnienia wielkich idei państwowych i społecznych, czy najwznioślejszych uczuć religijnych. W tych wypadkach forma architektoniczna i urbanistyczna jest najcześciej dziełem jednego człowieka lub kilku, współpracujących […]

DevURL
Partnerzy serwisu: