Wzgórze Wawelskie

Położone przy skrzyżowaniu ważnych dróg handlowych, otoczone ze wszech stron Wisłą, jej dopływami i moczarami, staje się wzgórze Wawelskie macierzystym ośrodkiem, z którego wyrośnie potężne miasto. Początkowo wznosi się tu gród na terenie niedostępnym z natury i wzmocnionym jeszcze pod względem warowności ręką kilku pokoleń. Powstaje tu wielki warsztat pracy państwowej, politycznej, wojskowej i gospodarczej, w której wykuwa się nie tylko konstrukcja i forma stolicy państwa, ale rodzi się i dojrzewa rzecz stokroć większa — Polska cała. Szereg już pokoleń pracuje nad wzniesieniem na wzgórzu zabudowań siedziby królów, biskupów i ich najbliższych współpracowników, gdy wreszcie przychodzi okres panowania najpotężniejszych twórców tego ośrodka pracy państwowej, jakimi byli Łokietek, Kazimierz Wielki, Jagiełło i jego następcy. Podobnie jak potężne gniazdo władzy polityczno-militarnej na południowym zachodzie Francji — Carcassonne-Cite — dało początek budowie miasta bardziej nowoczesnego Carcassonne Ville Basse, tak samo Wawel spowodował powstanie Krakowa. Gdy czynniki warunków przyrodzonych i ogólnych potrzeb państwowo-gospodarczych oraz czynnik warowności znalazły swój pełny wyraz w organizacji i w budowie twierdzy Wawelu, wtedy pozostałe czynniki zdziałały powstanie i doskonały rozwój wielkiego miasta u stóp twierdzy położonego — Krakowa. Analogia tych dwóch założeń, stojących jak strażnice na przeciwległych krańcach Ówczesnego Świata kultury łacińskiej i chrześcijańskiej, jest zupełna w konstrukcji, a pod wieloma względami również w formie. W obu wypadkach widzimy niemal niezdobyty gród — siedzibę panujących — na wzgórzu i później rozrastające się na bardziej nowoczesnych zasadach miasto o planie szachownicowym, na równinie. W pierwszej połowie XIII wieku istniejące tu osiedle rolnicze i rybackie zostaje zniszczone i spalone przez Tatarów. W r. 1257 Bolesław Wstydliwy nadaje przywilej lokacyjny, na podstawie którego rozpoczyna się nowy okres w istnieniu Krakowa. Na szeroką miarę zakrojony plan szachownicowy, dostosowany do istniejącego traktu (ul. Grodzka—Brama Sławkowska) i dawniej już wzniesionych kościołów św. Wojciecha i N. Marii Panny, tworzy zasadniczy szkielet urbanistyczny, na którym poprzez siedem wieków rozwija się i rozkwita miasto. Linia tego traktu, odpowiadająca ulicy Grodzkiej i jej teoretycznemu przedłużeniu do bramy Sławkowskiej, stanowi odwieczny trakt, idący od stóp Wawelu na północ ku Wielkopolsce i na północo-wschód ku Mazowszu. Miasto zostaje zaprojektowane na terenie, jak na warunki średniowiecza, bardzo obszernym, bo mierzącym około 700 X 800 metrów. Rynek również o wielkich wymiarach, około 200 X 200 metrów, tworzy klasyczną formę kwadratu, z wybiegającymi z każdego jego boku trzema ulicami. Z nich jedna tylko w południowo-wschodnim narożniku nie została przeprowadzona. Miasto sięga na południe do zabudowań klasztornych Franciszkanów i Dominikanów i objęte jest pierścieniem podwójnych murów obronnych z 45 basztami, tworzących czworobok o zaokrąglonych narożnikach. Przy wschodniej linii murów na niewielkim pagórku wznosi sie obronna siedziba możnego i wpływowego wójta krakowskiego, tzw. Gródek. [patrz też: domy z drewna całoroczne, Domy z drewna producent, domy drewniane letniskowe ]

Tags: , ,

Comments are closed.

Powiązane tematy z artykułem: domy drewniane letniskowe domy z drewna całoroczne Domy z drewna producent

Bazylika – co to jest ?
Bazylika - jest to honorowy tytuł, ktory nadawany jest badz przez papieża lub tez na drodze prawa zwyczajowego. Tytul ten otrzymują kościoły ktore wsrod innych tego typu obiektow wyróżniają się ponadstandartowa wartością zabytkową lub tez liturgiczną,badz pielgrzymkową oraz duszpasterską.
Przeczytaj też:
Milet

Artyści, rozporządzając najświetniejszymi materiałami i technikami, posługując się nieraz nieograniczonymi niemal zasobami finansowymi, otoczą wielkim splendorem siedziby dostojników Kościoła, królów, książąt i możnych rodów kupieckich. Lecz i w tych dziełach owej świetnej epoki sztuki . europejskiej przemówi dawna zasada. Okazała i bogata fasada będzie prowadziła do wewnętrznych komnat, dziedzińców i ogrodów, stokrotnie jeszcze okazalszych i […]

Rozrost różnorodnych funkcji śródmiejskiej ulicy handlowej

Wszechstronny rozrost różnorodnych funkcji śródmiejskiej ulicy handlowej i przylegających do niej budynków winien zwrócić szczególniejszą uwagę nowoczesnego urbanisty na procesy gospodarcze i techniczne, zachodzące w głębi domu, jego oficyn, na całej powierzchni działki i bloku urbanistycznego. Chęć wyzyskania do ostatka korzyści gospodarczych prowadzi tu zwykle do zupełnego nie liczenia się z podstawowymi postulatami architektury i […]

Grupa miast o układzie urbanistycznym

Badając formę i budowę miasta, uczynimy najlepiej poznając ją we wczesnym i przejrzystym stadium rozwoju. Jest to okres, w którym na plan pierwszy wybija się praca zbiorowa obywateli miasta, odbywająca sie pod przemożnym wpływem pewnych stale działających czynników. Są to czynniki warowności, gospodarcze i komunikacyjne w ich najprostszej formie. Pod ich wpływem urabiają się pewne […]

DevURL
Partnerzy serwisu: